Na katar
Katarem nazywamy wysiękowe zapalenie błon śluzowych - najczęściej rozumiemy pod tym określeniem zapalenie wysiękowe śluzówki nosa (rhinitiś). Katar może być wywołany przez różne czynniki - chemiczne (np. tzw. lakrymatory), alergiczne (katar "sienny"), fizyczne (np. gwałtowne oziębienie śluzówki nosa) i biologiczne (zakażenie m.in. zakażenie "przeziębieniowe"). Zapalenie śluzówki nosa w przeziębieniu przebiega w kilku fazach - surowiczy wyciek z nosa, "zatkanie" nosa, wydzielina śluzowa i (czasem) wydzielina śluzowo-ropna. Pierwszą fazą zmian zapalnych śluzówki nosa (zwykle 1. lub 2. dnia zakażenia) jest wodnista wydzielina. Jest to tzw. katar wodnisty - chory ma wrażenie, że z nosa leje mu się wodnista wydzielina."Zatkanie" nosa jest charakterystyczną reakcją śluzówki nosa na zakażenie "przeziębieniowe". Przez wielu pacjentów objaw ten jest uważany za najbardziej dokuczliwą dolegliwość. Jest on spowodowany głównie gwałtownym i znacznym przekrwieniem śluzówki w wyniku przepełnienia krwią zatok żylnych. Następuje przede wszystkim rozszerzenie tętniczek, co zwiększa dopływ krwi do zatok żylnych. Zmniejsza się natężenie impulsacji współczulnej tych zatok, co powoduje zwiotczenie ich ścian i napełnienie ich krwią. Równocześnie następuje upośledzenie odpływu krwi z zatok wskutek zaciśnięcia żyłki odprowadzającej. Mechanizm tych zmian jest pośredni. Czynnik zapalny (zakażenie wirusowe) powoduje uwolnienie w śluzówce mediatorów procesu zapalnego m.in. bradykininy, tachykinin, w mniejszym stopniu histaminy. Mediatory te działają zarówno bezpośrednio naczyniorozszerzająco, jak i hamują uwalnianie noradrenaliny w zakończeniach nerwów współczulnych, co przyczynia się do zwiotczenia ścian zatok żylnych i ich nabrzmienia (napełnienia krwią).